Nema kućne dostave
U davna vremena, dok su konjske zaprege bile glavno prevozno sredstvo, kraj puteva su postojala posebna svratišta.
Najčešće su se nalazila na značajnim raskrsnicama i u blizini skela. Putnicima su služila za odmor i okrepljenje.
Kako su nastale čarde?
Ovakva mesta ljudi su nazvali čarde. Sama reč čarda je persijskog porekla, ali je vremenom dobila i primese turskog jezika. Na prostorima današnje Vojvodine, čarde su postojale još u srednjem veku. Ipak, više dokumenata o njihovom razvoju sačuvano je nakon odlaska Turaka. Čarde su tada imale veoma praktičnu ulogu. Služile su da se sklone, nahrane i napoje konji. Na njima su se osvežavali i kočijaši, ali i ostali putnici.
Čarde uz puteve polako nestaju
Razvoj saobraćaja promenio je način putovanja. Pojava automobila donela je brža i komfornija putovanja. Zbog toga su čarde duž kopnenih puteva počele da gube značaj. Međutim, čarde na Dunavu su sasvim druga priča.
Dunavske čarde postaju sve važnije
Tokom 18. i 19. veka razvijao se plovni put prema Pešti i Beču. Čarde su tada sve više dobijale na značaju. Nicale su uz obalu i na raskršćima kopnenih i rečnih puteva. Bilo ih je i kod skela i kompi koje su povezivale dve obale. Tim putem prevozili su se ljudi, kola i stoka. Čarde su bile udaljene od naselja, pa su putnicima često bile jedino mesto za predah. Tadašnji ugostitelji nudili su ono što su imali. Najčešće su se služili vino i rakija. Na trpezi je bila i sveža riba, tek izvađena iz vode. Riba se pripremala na jednostavan način. Upravo takva priprema često je davala najbolji ukus.
Čarde i danas čuvaju tradiciju
Skela i kompi danas skoro da više nema. Čarde su, međutim, ostale deo vojvođanske tradicije. Zanimljivo je da se reč čarda u srednjoj i jugoistočnoj Evropi danas koristi samo u mađarskom, hrvatskom i srpskom jeziku. Čardi kraj kopnenih puteva gotovo više i nema. Zato su one na obalama Dunava danas posebno zanimljive. Ova mesta i dalje čuvaju tradiciju dobrih ribljih specijaliteta. Tu su i kvalitetna vina, kao i nezaobilazna muzika tamburaša. U čarde se danas dolazi zbog mnogo više od hrane. Posetioci uživaju u dunavskim pejzažima i svežini reke. Tu se uživa u majstorski pripremljenoj ribi. Istovremeno, čarda pruža priliku za predah od gradskog života.
Riblji specijaliteti koje vredi probati
Vojvođanske čarde nude brojne specijalitete. Među njima su jela koja su postala prepoznatljivi deo lokalne gastronomske tradicije. Perkelt od kečige može se probati u čardi „Kod Nećka“ u Bačkom Novom Selu. Dimljeni šaran na podvarku služi se u čardi „Kaloš“ u Bačkoj Palanci. U „Splavu Dunavac“ u Futogu poznat je paprikaš sa ribljim knedlama. U čuvenom „Sidru“ kod Beške priprema se dimljeni šaran. Karlovački „Sremski kutak“ poznat je po glavi soma ispod sača i punjenoj štuki. Na „Ranču“ u Bođanima može se probati pijani šaran. „Arkanj“, poznat i kao „Kraj sveta“ u Kovilju, nudi škembiće od soma i belu alasku čorbu. Na novosadskoj „Aqua Doriji“ po posebnoj porudžbini priprema se šaran na rašljama. Posebno mesto zauzima i paprikaš koji se priprema po posebnoj recepturi. Može se pronaći na čardama na potezu od Baje do Bogojeva.
Mirisi Dunava i duh Vojvodine
Ovakva mesta pružaju priliku da se otkrije davno zaboravljeni duh predaka. Miris reke i tradicionalna kuhinja stvaraju poseban doživljaj. Čarde često kriju i kutke koje turisti još nisu otkrili. Upravo zbog toga predstavljaju važan deo vojvođanske gastronomske i kulturne baštine. Poseta dunavskoj čardi nije samo odlazak na ručak. To je prilika da se uživa u reci, prirodi, tradicionalnoj hrani i tamburaškoj muzici. Možda ćete upravo uz Dunav ponovo otkriti čari Vojvodine i još jednom se zaljubiti u njen jedinstveni duh.
Izvor: womenandwineserbia.com
